Yüz kırk beş yıl önce Plevne kahramanına hediye edilen bu köklü yapı; saray konutundan eğitim ocağına, oradan da Bahçeşehir Üniversitesinin akademik kalbine uzanan dönüşümün tanığıdır.
Tarihsel Süreç
Yüz Elli Yıllık Bir Hikâye
Sultan saraylarına komşu doğan bir yalının, Bahçeşehir Üniversitesine uzanan dönüşüm hikâyesi.
1879–1881
İnşaat ve İskân
Gazi Osman Paşa adına Sultan II. Abdülhamit'in talimatıyla inşa edildi. Plevne Savunması'ndaki başarıları nedeniyle hediye edilen bu mekanda paşa, aralıksız yirmi iki yıl boyunca Mabeyn Müşiri olarak görev yaptığı süre zarfında ailesiyle birlikte yaşadı. Vefatının ardından Hazine-i Hassa tarafından satın alınsa da paşanın ailesi bir süre daha burada kalmaya devam etti.
1908+
Eğitim Kurumuna Dönüşüm
II. Meşrutiyet'in ilanının ardından İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin girişimiyle yalı, eğitim kurumuna dönüştürüldü. 1915'ten itibaren "Gazi Osman Paşa Mektebi" (Sultanisi) adıyla faaliyet göstermeye başladı. Dönemin seçkin yazar ve akademisyenlerinin öğretmenlik yaptığı bu kurum, kısa sürede kentin nitelikli eğitim merkezleri arasına girdi.
1927–1928
Taşınma ve Yıkım
Okulun Ortaköy'e nakliyle boşalan yalı; sonraki yıllarda konut, imalathane ve depo gibi asıl amacından uzak farklı işlevlerle kullanıldı. Gerekli bakım onarım çalışmalarının yapılmaması ve yanlış kullanımlar neticesinde fiziki ömrünü tamamen doldurarak yıkıldı.
Günümüz
BAU Bünyesinde İhya
Bahçeşehir Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen arkeolojik kazı ve yerinde koruma çalışmalarının ardından Gazi Osman Paşa Yalısı, tarihi kaynaklar referans alınarak aslına uygun biçimde yeniden inşa edildi. Yıkımından on yıllar sonra bu geniş çaplı proje kapsamında, yalının sadece fiziksel kütlesi değil, kentsel bellekteki tarihi silüeti de Beşiktaş'a geri kazandırıldı.
